Artikel van Herman Vuijsje, schrijver van “Pelgrim zonder God”

 

Herman Vuijstje schreef in 1989 over zijn “Camino” van Santiago naar Amsterdam en is nu in 2017 terug in Santiago de Compostela. Hij schrijft er een heel aardig artikel over in de Groene Amsterdammer. Lees maar eens:

Herman Vuijsje in de Groene Amsterdammer

Advertisements

Stempelleed en Overwinteraars

Het is vandaag zondag, letterlijk en figuurlijk. De zon schijnt met zoals de afgelopen dagen een lieve lust. Prachtig weer om te wandelen dus…

Vandaag is het een heugelijke dag, want we gaan na vijf dagen wandelen Limburg verlaten. Ik ben benieuwd naar deze nieuwe route, want ik liep in 2014 over Roermond en Venlo.

Nu dus over Weert en dan richting Maarheeze. We parkeren de auto in de buurt van het station en gaan eerst nog naar de Zusters Birgitinessen om daar een stempel te vragen. Een jonge zuster doet open, maar lijkt het eerst niet te begrijpen, dan blijkt dat ze nu geen tijd heeft omdat er een mis gevierd wordt. Ze zegt dat ik vanmiddag terug kan komen.

We vertrekken en lopen dezelfde weg die we gisteren heel vermoeid ook al liepen. Als we langs de Kazerne gaan waar nu het COA is gevestigd bedenk ik dat we daar ook goed een stempel kunnen halen. De man van de receptie geeft twee COA-vignetten die op een envelop staan met een datumstempel erop. Op een of andere manier vind ik het geweldig dat deze stempel nu in mijn Wadden-Camino-Paspoort staat!

We lopen weer langs hetzelfde kanaal, de Zuid-Willemsvaart en slaan rechtsaf. Al gauw komen we in een mooi natuurgebied terecht. Met bos- en heidevelden. Er zijn veel wandelaars op deze zonnige zondagmorgen, ook komen we fietsers en joggers tegen. En veel wandelaars die de hond uitlaten.

Vandaag komen we geen dorpen meer tegen, we wandelen de hele dag door de natuur. Ik vind dat heerlijk, ik ben niet zo’n asfaltloper, hou er meer van als de ondergrond een beetje dempt.

We steken een spoor over, even later steken we de A2 ook nog over. Een stukje verder komen we een wandel-en fietscafé tegen. Daar drinken we een lekkere bak koffie en het blijkt dat ze ook nog huisgemaakte cake hebben, die bijna zo lekker is als die bij ons thuis.

Ook hier is het druk, veel wandelaars. Als we weer verder wandelen, ik de sterkte van het ijs op een vennetje even heb gecontroleerd, zien we dat we niet zo ver meer hoeven naar Maarheeze. We wandelen nog een stukje door en eten rond twaalf uur onze boterhammen op een bankje. We zitten niet lang, want je verkleumd gauw zo in de wind.

Na de pauze komen we nog “De Grenskerk” tegen, een soort openluchtkerk. Op een bord zien we dat in 1648 na de Vrede van Münster de katholieken in Brabant niet meer hun eredienst mochten uitvoeren en daarom en net over de grens in Limburg dit deden in de Grenskerk. Deze heeft hiet tot 1712 gefunctioneerd, later is de kerk afgebroken en nu is er op die plaats een openlucht kerk gebouwd.

Het laatste stukje naar het station van Maarheeze (we komen helemaal niet in het dorp) maken we gebruik van Google-maps, die ons mooi de weg wijst door het bos en langs een villawijk.

Vlak bij het station is een soort “overslag”-centrum van Solmar Tours, daar kunnen Spanje-gangers of overwinteraars overstappen of de trein pakken. Omdat ik geen stempel heb van Maarheeze stap ik daar maar binnen. De man achter het loket is heel vriendelijk en haalt boven een stempel. Ik raak aan de praat met een oude mevrouw, hartstikke bruin gezicht. Ik vraag haar of ze net terugkomt? Ja, ze heeft bijna 24 uur in de bus gezeten, ze is zes weken weggeweest en wacht nu op de bus naar Arnhem. Ze zegt dat het hier zo koud is en dat het in Benidorm zo heerlijk was. Ik zeg dat je je er op kan kleden, alleen dat de wind wat guur is. Ze vertelt dat ook in Benidorm de wind heel guur kan zijn.

De man komt met zijn zijn stempel, ik bedank ‘m en denk: “Gelukkig kun je ook in Nederland overwinteren….mijn lief en ik doen dat eigenlijk heel goed, kijk maar eens naar deze week… ”

In de de trein terug naar Weert rekenen we uit dat we bijna 120 kilometer gewandeld hebben in vijf dagen, niet gek… We zijn in Brabant!

In Weert bellen we nog eens aan bij de Zusters en krijgen na wat heen-en-weer weer gepraat we ons welverdiende Stempel.

In de Martinuskerk krijgen we nog een rondleiding van een mevrouw die daar vrijwilligster is en die van alles vertelt over de Graaf van Horne die er begraven is. Ze laat ons ook de muurschildering zien van Jacobus. We zien zelf dat er ook nog een beeld van ‘m hangt.

De eerste week van onze Pelgrimsreis zit er op. We verheugen ons al op de volgende, misschien over een paar weken. Van Maarheeze naar ‘s Hertogenbosch.

Sint Jabik, wy komme er oan!

Jacobs- of Pelgrimspad?

Nog twee Wadden-Pelgrimsdagen hebben we te goed deze week. We liepen dinsdag, woensdag en donderdag. (20 t/m 22 februari). Daarnaast een dag rust en zaterdag en zondag (24 en 25 februari) wandelen we weer verder.

Omdat het Jacobus pad toch moeilijk te bewandelen is richting noorden besluiten we vanaf Ittersvoort het Pelgrimspad (LAW) te volgen. Dat pad heeft markering naar Zuid en naar noord. Dan is het toch wat gemakkelijker wandelen.

We vertrekken zaterdag dezelfde tijd als afgelopen dagen om kwart over negen. Bij de kerk van Ittersvoort parkeren we de auto.

Al gauw lopen we het dorp uit en wandelen we over mooie paden door de weilanden en de akkers. Het was flink koud, het had gevroren vannacht. We hadden ons flink ingepakt, verschillende lagen over elkaar, zodat je wat uit kan trekken als het te warm is. En natuurlijk muts en handschoenen mee.

We zijn verrast door het mooie landschap, je ziet zelfs nog wat glooiing in het landschap. Misschien gevormd door de Maas heel lang geleden?

Langs een klein weggetje zien we prachtige knotwilgen, zo te zien al heel oud. Altijd mooi om te zien die knotserige wilgenstronken, ziet er vind ik altijd erg Hollands uit, zelfs hiet in Limburg….

We lopen verder en zien een stuk verder een klein Kapelletje, het is verstopt in een bosje.

Na een tijdje bereiken we Hunsel, je ziet de kerk al in de verte. Het is de Sint-Jacobus-Kerk, dus die willen we met een bezoekje vereren.

Er is een speciale ruimte, een soort Kapel ingericht voor Sint-Jacobus. Ik steek er een kaasje op en koop een mooie Jacobus-kaars.

Er liggen briefjes met daarop de stempel van de Parochie, die dan in de Credential of Pelgrimspas geplakt kan worden. Mooi opgelost en de stempel wordt in ieder geval niet mee genomen….

Buiten blijkt er ook nog een Jacobus- Parochie-huis te staan, ik maak er als Jacobus-fan nog wat foto’s van.

Door mooie paden door de weilanden en over rustige weggetjes bereiken we de rand van Ell, de route gaat er niet door heen, dus lopen we door en komen zo een mooie natuurgebied in, ik zie een sloot met ijs en kan me als “diep” fries niet bedwingen om even over het ijs te lopen. Op zulke slootjes heb ik ooit leren schaatsen….

Eigenlijk gaat de rest van de dag vooral door mooie natuurgebieden, we komen een vennetje tegen, een beekje waar we overheen moeten met een brug.

In Tungelroy eten we bij de Barberakerk op het kerkhof nuttigen we onze boterhammen en lekker warme thee. We zijn in een nis gaan zitten in de zon en uit de wind. Want die is echt guur, tijdens wandelen merk je dit niet zo, maar als je even stil it dan is het echt koud.

Als we verder wandelen bedenken we dat we na Altweerderheide waar we bijna voorbij komen misschien wel zélf de route naar het station kunnen maken. We vergissen ons en komen bij een zandafgraving terecht waar we helemaal om heen moeten lopen.

Dan komen we bij een kanaal, wat we volgen tot een industrieterrein. Daaroeten we ook nog omheen lopen. Al met al hebben we er 29.1 kilometer opzitten als we aankomen bij Station Weert. Geen tijd meer om een stempel te halen, want het buurtbusjexstast klaar om te vertrekken richting Ittersvoort. Wat een dag…!

Niet Roomscher als de Paus…

‘s Avonds in de trein hebben we het er over, dat het heel vervelend om uit de stad te lopen, door de industrieterreinen, nieuwbouwwijken en lopen langs provinciale wegen. We besluiten een klein stukje over te slaan. In plaats van in Sittard te vertrekken, gaan we naar Susteren, waar ook een station is. We zijn tenslotte niet Roomser als de Paus… Het wandelen moet wel leuk blijven, waarom zouden we kilometers op plaatsen gaar wandelen, waar we dat eigenlijk niet willen. Enne: iemand met Protestantse roots kan echt niet Roomscher worden dan de Paus….

De auto zetten we neer op ons einddoel voor vandaag: Ittervoort. Vanaf daar reizen we met de bus naar Roermond en met Arriva naar Susteren. Weer een logistieke onderneming….

In Susteren blijkt het adres voor de stempel niet te kloppen en halen we in Zorgcentrum Vastrada, vlak naast de Kerk een stempel. De receptioniste helpt ons, maakt er sticker van als blijkt dat de stempelinkt bijna op is. Ze laat ons foto’s zien van een familielid,, die ook naar SdC is gewandeld. Ja, zo raak je echt aan de praat met mensen en blijkt iedereen wel een Pelgrim in zijn kennissenkring te hebben.

We kunnen vandaag niet meer het Pieterpad volgen, want dat loopt richting Roermond. Wij gaan vandaag richting Maaseik in België en dan naar Thorn en Ittervoort.

Soms komen we onderweg nog markering tegen van het Pelgrimspad, maar als je geen beschrijving hebt raak je dat zo weer kwijt. Gelukkig loopt de route bijna net zo als de Kennedymars tegen de richting in) en komen we via Dieteren, Oud Roosteren, Roosteren in Maaseik. De dorpen lijken bijna aan elkaar vast te liggen, voor we het weten zien we Maaseik in de verte aan de andere kant van de Maas liggen.

In Roosteren is een Jacobus-de- Meerdere-kerk, waar we de mevrouw bellen voor een stempel. Ze geeft ons nog een rondleiding en ik maak wat foto’s van een beeld van Jacobus. Ook is er een mooi glas-in-loodraam met Jacobus.

Rond de middag zijn we in Maaseik waar we op een bankje op het grote plein onze boterhammen en thee nuttigen. De wind is nogal koud, maar in het zonnetje is het goed vol te houden. Op de plek waar eigenlijk de Refuge is, Refuge Ter Engelen scoren we een stempel, de receptioniste vertelt dat de Refuge op last van de brandweer helaas heeft moeten sluiten. Ze is er zichtbaar niet blij mee. Maar een stempel geeft ze nog wel!

De route gaat via Aldeneik, waar een Kapel staat gewijd aan Willibrord. Die zou daar een put hebben geslagen waar oorspronkelijk een bron aan de Germaanse God Wodan was gewijd.

Zo kreeg vaker een heidense plek een christelijke betekenis, dat zag ik eerder in Duitsland in de buurt van Gogh en Kevelaer.

Jammer dat de put nu vervuild is, er lag zelfs een vuilniszak in…..

Via Ophoven, Geistingen en Kessenich wandelden we soms langs De Maas, waar de wind koud waaide. In een Café, genaamd “den Scheijven Dörpel” dronken we een koffie en at ik een goulashsoep. Buiten gekomen gelijk geïnspecteerd of de Dörpel (drempel) scheef was en inderdaad was de hardstenen drempel gebroken en dus scheef.

In Kessenich rusten we even uit in de kerk, die stond open, zoals het eigenlijk hoort. Zodat die arme pelgrim, die arme sloebers ook even konden rusten en opwarmen van hun lange reis. Jammer dat het vaak niet meer gaat, omdat anders alles wat van waarde uit die kerken wordt gestolen. Jammer….

In Thorn vroegen we in de Stiftskerk om een stempel, maar deze was er niet. De mevrouw die er zat belde met iemand, die verwees ons naar de Deken. Maar helaas was die niet thuis.

Bij het Museum kregen we een stempel van een aardig mevrouw, die vertelde dat er op dit moment een Tentoonstelling is over “Genesinge en Troost” Kunstenaar Sarah van der Boel onderzoekt levensvragen van mensen op hun pelgrimstocht. Wat is de weg die ze bewandelen? Wat zijn hun dromen en verwachtingen? De kunstenaar liet zich inspireren door Onze-Lieve-Vrouwe-van-Loreto in de Kapel onder de Linden in Thorn.

De mevrouw van het Museum vertelt dat het de moeite waard is om hiervoor een stukje om te lopen richting Ittervoort. We zijn we er nog langs gelopen en het was echt de moeite waard, echt een prachtige Kapel, “de Kapel onder de Linden”.

Tegen vier uur kwamen we aan in Ittersvoort, moe van drie dagen wandelen door het Limburgse land. Nog een klein stukje dan wandelen we Limburg alweer uit. Nog een lange etappe en dan zijn we in Brabant.

Eerst nog een Limburgse etappe, van Ittervoort naar Weert, daarna gaan we gauw genoeg de grens over richting Brabant.

Dat wordt nog wat, want Brabantse nachten zijn lang, dus de dagen zijn kort….. en er moeten wel kilometers gemaakt worden…..

Dag 2: Houthem-Sint Gerlach naar Sittard

Al weer vroeg opgestaan, vandaag zetten we de auto neer bij het station van Houthem-Sint Gerlach. Als we aankomen in Sittard vanmiddag reizen we dan terug met de NS en/of Arriva via Maastricht.

Eerst halen we een stempel bij Chateau Sint Gerlach. Het blijkt dat het een zeer luxueus hotel te zijn. Grappig als we lezen dat als je in de Refuge wilt verblijven, je daar de sleutels moet halen. Ook schijnt het dat de Pelgrim daar soep krijgt aangeboden en er ook nog kan eten.

Ik denk dat je er vast een lekker maaltje kan eten!

Buiten in de tuin is een beeldentuin. Nadat we een stempel in het Camino- aan-het-Wad-paspoort hebben gekregen bij de receptie wandelen we door de tuin richting Pelgrimspad.

Weer prachtig wandelweer vandaag, het zonnetje komt er weer door, we genieten al gauw van mooie vergezichten als we de snelwegen zijn gepasseerd. Wat is het hier toch mooi in Zuid-Limburg! Bijna on-Nederlands, het is net of je in het buitenland bent.

Zo nu en dan komen we een sticker tegen van het Jacobspad, maar die wijst de andere kant op, naar het zuiden. We hebben de GPX-bestanden gedownload, maar het is lastig als je bij elk kruispunt of afslag steeds op de telefoon moet kijken. Dat wordt nog lastig om zo helemaal in Friesland te komen…

De route gaat door Klein-Haasdal, daar komen we ook de markeringen van het Pieterpad tegen, we besluiten om zo naar Sittard te wandelen, het Pieterpad is zowel noord- als zuidwaarts gemarkeerd!

Nog iets anders: in mijn eerste blogje over de Camino Santiago aan het Wad schreef ik dat we dezelfde route zouden lopen als die ik in 2014 naar SdC heb gelopen. Onderweg hebben we ons bedacht en de etappes door Duitsland langs Straelen en Kevelaer niet te lopen. We gaan door Brabant, langs Vessum, daar woont mijn zoon Frank en zijn vriendin in de buurt, gezellig én het is misschien ook handig met auto en openbaar vervoer… Dus we gaan verder via Den Bosch en dan richting Nijmegen…

Maar nu wandelen we nog door de Zuid-Limburgse heuvels en genieten volop, vooral omdat we niet steeds op de telefoon hoeven te kijken. Zo komen we in Spaubeek, waar we ergens koffie drinken. Bij dezelfde mijnheer dronk ik jaren geleden al eens koffie met Ton. De eigenaar komt uit de buurt van Wolvega. Hij heeft een Belgische vrouw en heeft vroeger een café in België gehad.

Na Spaubeek volgen nog Puth, waar we op het stoepje bij de kerk onze boterhammen en thee nuttigen. Ik heb nog geprobeerd een stempel te scoren, maar blijkbaar woonde er niemand meer in de pastorie of er was gewoon niemand.

De route gaat door de velden, heuvels en holle wegen door een prachtig gebied. We genieten van al dat moois, helemaal omdat het zo’n geweldig wandelweer is. Via Pey lopen we langs de instelling Waterley, een prachtig mooi oud gebouw.

In Windraak zagen we bij een huis een tafeltje staan met allemaal potjes jam. Toen we aan het kijken waren kwam de mevrouw van het huis en vertelde dat het geld naar een goed doel in Nepal ging. Ze waren er vorig jaar nog zelf geweest om te helpen.

Twee potjes heerlijke jam gekocht, dat wordt weer smullen de komende tijd thuis!

Via de de Kapel van de Heilige Rosa van Lima, patrones van de stad Sittard wandelden we via de Kruisweg naar beneden. De stad Sittard in, daar liepen we Basiliek van Onze Lieve Vrouw van het Heilig Hart in, waar we behalve een mooi verhaal over de Pelgrimsopvang een mooie stempel scoorden.

Weer een geweldige pelgrimswandeldag: vermoeid reisden we terug naar Houthem-Sint Gerlach, een uurtje later waren we thuis. Alweer zin in morgen…

Van Maastricht naar Houthem-Sint Gerlach

De route kwam bij Maastricht weer bij de Maas uit, er liep daar gelukkig een wandelpad. Bij het Bonnefanten Museum aten we op een bankje onze meegebrachte boterhammen op en dronken de lekkere warme thee uit de thermoskan.

De horeca verdient niet veel aan ons, als we van die dagwandelingen maken…

Na de pauze liepen we verder, de Sint-Servaasbrug over het centrum in. We kwamen eerst langs het Onze Lieve Vrouwe Plein, waar we “Onze Lieve Vrouwe Sterre der Zee” bezochten. Wat een prachtige basiliek!

Via het Vrijthof flaneerden we zoals dat hoort in deftige steden naar de Sint-Servaaskerk. We passeerden een straat naast de kerk met een toepasselijke naam:

Je zult er maar wonen! Wel goedkoop in de stookkosten lijkt me. Maar op deze dinsdagmiddag is het zelf in het Vagevuur tochterig, winderig en koud.

Gauw verder om een stempel te scoren bij de Sint-Servaaskerk. Er zit in de hal van de kerk een mevrouw, maar die heeft geen stempel. Zij verkoopt toegangskaartjes en religieuze parafernalia. Ze verwijst ons naar het secretariaat.

We bekijken alleen de Kapel, want we gaan geen geld uitgeven om een kerk binnen te gaan. Hierin ben ik echt principieel. In mijn hele tocht naar SdC ben ik nergens een kerk binnengegaan, waar ik entree moest betalen. De kerk moet een open huis zijn, entree heffen vind ik daarom ongepast.

De wandeltocht door het centrum van Maastricht is mooi, maar dan volgt er een lange wandeling door minder interessante buurten. Dat is altijd minder in die steden, dus ook Maastricht.

Vooral als je vanaf het platteland de stad binnenkomt, dan is het altijd wennen: de drukte, de auto’s, het verkeer. Het duurt een hele tijd voor we echt de stad uit zijn.

We lopen richting Meerssen, besluiten om niet de lus in Meerssen langs de basiliek te maken, omdat we toch af l lang aan de wandel zijn. Ergens net voor Houthem drinken we nog koffie in een leuke uitspanning, de Nachtegaal.

Na dat we er wat opgewarmd zijn wandelen we verder richting Houthem-Sint Gerlach. Daar blijkt een mooi kerkje te staan met een museum over Sint Gerlach. Ook is er een Refuge voor Pelgrims. Ik denk nog een stempel te scoren, maar deze blijken ze niet te hebben in de kerk. Daarvoor moet ik naar Chateau Sint Gerlach.

Maar dan missen we de trein! We besluiten de trein te pakken richting Eijsden, naar huis te gaan en morgen een stempel te halen op het Chateau.

Het is een heerlijke wandeldag geweest, moe en voldaan komen we ‘s avonds thuis. Morgen etappe 2.

Drie dagen Pelgrimsweg Limburg van Eijsden naar Ittersvoort.

Dinsdag 20 februari zijn we dan toch maar het Pelgrimspad naar Sint-Jacobi-Parochie opgegaan. De dag ervoor hadden we de spullen al ingepakt en ‘s morgens vertrokken we al vroeg naar Houthem-Sint Gerlach, waar we’ s middags na de eerste dag wandelen hoopten aan te komen.

Het liep wat anders, omdat we de trein misten omdat we op de A2 in een file belanden. Dan maar doorrijden naar Eijsden en vanmiddag met de trein terug naar de auto.

In Eijsden konden we niet meteen een stempelplek vinden. Het café was dicht en bij een restaurant aan de Maas wisten ze van niks. Omdat we gauw wilden vertrekken hebben we dit maar bij de plaatselijke bakker gevraagd. Bakker Feijs had geen stempel, maar wel een mooie sticker!

Zo vertrokken we uit Eijsden, een prachtig mooi plaatsje, met een historisch centrum. We liepen het eerste stuk langs de Maas.

Het was koud, maar heerlijk wandelweer. Langs de rivieren lopen is altijd mooi, vorige week liepen we nog bij ons on de buurt langs dezelfde Maas. Na een tijdje wandelen misten we toch wel de wegbewijzering, van zuid naar noord.

Het Pelgrimspad is er vooral op gericht om wandelaars van Noord naar Zuid te leiden d.w.z. naar Santiago de Compostela. Niet naar onze bestemming, Sint Jabik in Fryslân. Het eerste stuk langs de Maas was erg mooi, nog een beetje blubberig, waarschijnlijk door het hoge water van afgelopen winter.

Ergens kwamen we een grenspaal tegen, toen we deze opzochten op internet bleek dat op sommige plekken de grens de Maas letterlijk oversteekt en er kleine stukjes België zijn waar je over loopt. Nooit geweten! Altijd gedacht dat de Maas de grens was.

Op een gegeven moment verlieten we de Maas en kwamen we op een fietspad terecht langs een provinciale weg. Zo liep de route eigenlijk door naar Maastricht. Niet leuk om langs de weg te wandelen, maar misschien is er wel geen andere mogelijkheid om wandelend Maastricht te bereiken?